Türkiye'nin Pekin Büyükelçisi, Xi Jinping'in ziyaretini ikili ilişkiler açısından tarihi önem taşıyan bir kilometre taşı olarak niteledi.

Türkiye'nin Pekin Büyükelçisi Murat Salim Esenli, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in ziyareti vesilesiyle İngilizce yayımlanan China Daily gazetesine yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Çin'le ilişkilerini güçlendirmek istediğini belirterek, iki ülkenin BM ve G20 çerçevesinde pek çok küresel kaygıyı paylaştığını ifade etti.

Xi Jinping'in ziyaretini bir kilometre taşı olarak nitelendiren Büyükelçi Esenli, "Ziyaret, 2009 yılından beri tasavvur edilebilecek her alanda esaslı ilerlemelerin kaydedildiği ilişkileri güçlendirecek" dedi.

Türkiye'nin dünyanın en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri olduğunu vurgulayan Büyükelçi Esenli, hükümetlerin karşılıklı ekonomik ve ticari ilişkilere yeni bir zemin teşkil edecek çeşitli anlaşmalar üzerinde çalışmakta olduğuna işaret etti.

Türkiye'nin stratejik konumu, dinamik ekonomisi, geniş pazarı, ticari teşvikleri ve nitelikli işgücüyle bankacılık, madencilik, inşaat ve enerji gibi alanlarda yabancı yatırımcılara sayısız fırsatlar sunduğuna dikkat çeken Murat Salim Esenli, ikili ticaretteki dengesizliğe ilişkin olarak "Uzun vadede ihracatı istikrarlı biçimde arttırmanın yanı sıra, kısa vadede Çin'den daha fazla doğrudan yatırım çekerek denge sağlamayı arzu ediyoruz" diye konuştu.

Xİ JİNPİNG KİMDİR? 

Azılı bir komünist mi, yoksa liberal bir demokrat mı? Kimine göre kızıldan daha kızıl, kimine göreyse Çin'in Gorbaçov'u...

Devrimci bir liderin çocuğu olarak, başkentin kalbinde dünyaya geldi. Yaşıtları açlıkla savaşırken, Pekin'in elit çevrelerinde imtiyazlı bir çocuk olarak büyüdü. Mao Zedong'un başlattığı Kültür Devrimi'nde, kendisini ülkenin ücra köşelerinden birinde köylülere hizmet ederken buldu.

Gençliğinin yedi yılını kırsal kesimde geçirdikten sonra, ÇKP saflarına katılarak kariyer basamaklarına adım attı. Çin'in kıyı kesiminde yer alan Fujian ve Zhejiang gibi ihracat merkezlerinde basamakları tırmandı. 

Partinin ağır toplarından sivri dilli Şanghay parti sekreteri Chen Liangyu'nün ayağı yolsuzluk soruşturması sonucu kayınca, kendisini ticaret ve finans merkezi Şanghay'ın başında buldu. Aradan bir yıl bile geçmeden, 2007 yılında başkentin zirvesine iniş yaptı. 

Ülkeyi yöneten 9 kişilik Politbüro Daimi Komitesi'ne kendi jenerasyonun en kıdemlisi olarak girdiğinde, zirve koltuğuna oturmak için tek yapması gereken düşük profil çizmek ve sivrilmemekti. Kamuoyunda daha çok devrimci bir liderin oğlu ve ülkenin en ünlü solistlerinden birinin kocası olarak tanınıyordu.

Pekin Olimpiyatları'nın tüm sorumluluğu verildiğinde, yapacağı bir hata yolunu kesebilirdi. Olimpiyatların başarılı organizasyonu, Xi'nin hanesine artı olarak yazıldı. 

Ancak, 2009 yılında Merkezi Askeri Komisyon'da beklentilerin aksine başkan yardımcılığına getirilmeyince, takip eden bir yıl spekülasyonlarla doldu. Eşiyle boşanmak üzere olduğu dedikoduları ortaya çıktı. 

Çetin geçen bir yılın ardından, generaller Xi'ye yeşil ışık yaktı. Artık, 2012 Ekim ayında ÇKP Genel Sekreterliği ve 2013 yılı Mart ayında Devlet Başkanlığı koltuklarına oturması neredeyse kesinleşmişti.

Eşi Peng Liyuan, Halkın Kurtuluş Ordusu'nun general rütbesini taşıyor. Halk şarkılarını seslendiren Peng, sesi ve güzelliğiyle yüz milyonların ekranlara kilitlendiği Yeni Yıl gecelerinin değişmez yıldızıydı. 

Peng, bir zamanlar gazetecilere "Onu ilk gördüğüm anda kalbim yerinden fırlayacaktı. Öyle saf ve düşünceliydi ki, ideal bir koca olacağını hemen anlamıştım" diyecekti. 

Kocası tepeye doğru yol aldıkça, adı giderek daha az duyulur oldu. Zamanla geri plana çekildi. Boşanıyorlar dedikoduları boş çıktı.

Xi Jinping, bu yıl Ekim ayında yapılacak Parti Kongresi'nde Çin Komünist Partisi'nin en tepesine oturacak. ÇKP'nin devlet organlarıyla kaynaşmasına rağmen, devletin partiye tabi olduğu rejimde ülkenin en kritik koltuğu ÇKP Genel Sekreterliği. 

Genel Sekreter Xi, 2013 yılı Mart ayında yapılacak yıllık ulusal meclis toplantılarında Cumhurbaşkanlığı görevini de devralacak. 

Buna karşın, Xi'nin orduyu kontrol eden Merkezi Askeri Komisyon Başkanlığı'na geçmesi için Hu Jintao'nun kararını beklemesi gerekecek. Bir önceki Cumhurbaşkanı Jiang Zemin'in komisyon başkanlığında iki sene daha oturduğu hatırlanırsa, Hu Jintao'nun bu koltuğu birkaç yıl daha kendisinde tutması bekleniyor. Dolayısıyla, Xi Jinping'in gücünü sağlamlaştırması için birkaç yıl daha beklemesi gerekli.

Bazı gözlemciler, Xi'nin Batı'ya baş kaldırmaya hazırlanan milliyetçi bir lider olduğunu öne sürüyor. Bazılarıysa, Xi'nin Batılı fikirlere açık olduğuna inanıyor. Hatta, liberallerin bazıları Xi'nin gücü ele geçirince demokratik reformları hızlandıracağı umudunu taşıyor. 

Kendisinden önceki liderlerin aksine, Batı'yla temas halinde olan ve yurtdışına seyahat eden Xi, iletişime açık bir lider olarak tarif ediliyor.

Babası Xi Zhongxun, Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurucu liderleri arasında yer aldı. Devrimci lider, Mao Zedong'un sonu gelmeyen tasfiye kampanyalarına 1962 yılında başbakan yardımcısıyken kurban gitti. 

Sonraki 15 sene boyunca babasıyla birlikte oğul Xi de karşı-devrimci olarak damgalıydı. Mao'nun ölümüyle sona eren Kültür Devrimi kaosunu takip eden uyum ve istikrar döneminde baba Xi'nin itibarı iade edildi. 

Babası reform ve dışa açılma döneminin mimarı Deng Xiaoping'in gözdeleri arasındaydı. Reformcu efsane lider Hu Yaobang'ın yanında saf tutarak kritik reformların hayata geçmesinde rol oynadı.

Xi Jinping, "kayıp kuşak" olarak da adlandırılan ve gençliklerini Kültür Devrimi sırasında kırsal kesimde geçirenler arasında bulunuyor. Xi'nin yanı sıra, 2012 yılında liderliği devralacak beşinci jenerasyonun büyük çoğunluğu bu kuşaktan geliyor. 

Çin'in kuzeyindeki Shaanxi eyaletinin uçsuz bucaksız çorak arazilerinde yedi senesini kilden tuğla yaparak geçirdi. Daha sonra gazetecilere "büyük zorluklara katlandım" diyecekti. Fakat, zorlu yılların karakteri üzerinde derin etkiler bıraktığı düşünülüyor ve Xi'nin ayağı yere basan, mücadeleci kişiliğini şekillendirdiği ifade ediliyor.

Financial Times gazetesine göre, babası hapishanedeyken 10 kez ÇKP üyeliği için başvuru yaptı. Ancak, karşı-devrimci bir babanın çocuğu olarak hep reddedildi. 

1974 yılında ÇKP'ye adım attı. Çin'de güç çemberi içine girişi de zorluydu. 1997 yılında 344 üyeli ÇKP Merkez Komitesi'ne en genç üyelerden biri olarak seçildi, ama en az oyu alan üye olarak listenin en sonunda Xi Jinping ismi vardı.

Çin'de kangrene dönüşen yolsuzluk ve rüşvet, ülkenin en önemli problemleri arasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı Hu Jintao, konuşmalarında sık sık yolsuzlukla mücadeleyi ölüm-kalım savaşına benzetiyor. Bu ortamda, Xi Jinping'in "temizliği" en önemli özelliklerinden biri olarak öne çıkıyor.(DHA)