Türkiye ekonomisinin dönüşümünde dikkat çeken başlıklardan biri ödeme alışkanlıklarımızdaki değişim. Özellikle pandemiden sonra yaygınlaşan dijitalleşme, ödeme tercihlerimizi tamamen değiştirdi. Bugün vatandaş markette, benzinlikte, fırında hatta pazarda bile kartla ödeme yapıyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın resmi blogu “Merkezin Güncesi”nde yayımlanan son analiz de tam bu noktada önem arz ediyor…Merkez Bankasının blog yazısına göre kartla yapılan harcamaların dikkatli değerlendirilmesi gerekiyor…Çünkü verilerde tüketimde artış var gibi görünse de, bu artışın bir kısmı aslında nakitten karta geçişin yansıması.
Harcama mı Artıyor, Yoksa Yöntemler mi Değişiyor?
Verilere göre kart kullanım oranı, özellikle 2021 sonrası ciddi bir artış gösterdi…Ancak bu artış doğrudan “tüketim çılgınlığı” olarak görülmemeli... Günümüzde gelişen finansal altyapı, POS sistemlerinin yaygınlaşması ve dijital ödeme uygulamalarının kullanım kolaylığı nedeniyle kartlı harcamalarda artış yaşanıyor…Yani veriler bize tüketimin değil, ödeme tercihlerinin değiştiğini söylüyor.
Bankalararası Kart Merkezi (BKM), en son mayıs ayına ilişkin verileri yayımlamıştı..Verilere göre Mayıs ayı itibarıyla Türkiye'de kredi kartı sayısı 134,3 milyon, banka kartı sayısı 213,4 milyon ve ön ödemeli kart sayısı 102,6 milyon oldu. Söz konusu veriler geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında kredi kartı sayısı yüzde 9, banka kartı sayısı yüzde 11, ön ödemeli kart sayısı ise yüzde 8 arttı…
Mayısta toplam kart sayısı ise 450,3 milyona ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10 arttı. Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlarla mayısta yapılan toplam ödeme tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 57 artarak 1 trilyon 993,1 milyar lira oldu.
Kartlı harcamaları farklı açıdan değerlendirecek olursak, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede kartla ödeme alışkanlığı olumlu bir gelişme. Aynı zamanda vergi tahsilatı, fiyat denetimi, kayıt dışı istihdamın takibi gibi konularda da devletin elini güçlendiren bir unsur…
Türkiye Dijitalleşme Yolunda
Sonuç olarak Türkiye dijitalleşiyor, ödeme sistemleri dönüşüyor...Kartla harcama verilerini sadece “harcama arttı” şeklinde görmemek gerekir…Ekonomimiz daha da kayıt altına giriyor, şeklinde okumak daha doğru olur…